Co prawda większość przypadków to osoby po 50 roku życia, ale choroba ta coraz częściej dotyka ludzi młodych. Można zachorować nawet po 20 roku życia.
Wśród osób które przekroczą 80 rok życia aż 4% (co dwudziesta!) cierpi na to schorzenie (1).

Czy chorobie Parkinsona można zapobiegać?

Alzheimer's DiseaseTak! Bardzo duży wpływ na jej rozwój mają niedobory pokarmowe czy tryb życia. Dzięki odpowiednio wcześnie podjętej terapii można przebieg schorzenia zatrzymać, a jeśli uda się „złapać” moment wystąpienia pierwszych objawów – żyć niemal tak, jak osoby zdrowe. Jak więc rozpoznać zbliżającą się chorobę Parkinsona?

Jedne z pierwszych symptomów to pogłebiające się otępienie, depresja czy parestezje (na przykład chwilowe wrażenie ciepła na kończynach).

Niektórzy już wtedy idą do lekarza – ale z reguły dostają diagnozę nerwicy i receptę na substancje psychotropowe.
Charakterystyczny objaw to coraz drobniejsze pismo, przy czym szczególnie rozedrgane i niewyraźne są te elementy, które wymagają pociągnięcia długopisu w górę.
Po pewnym czasie pojawia się drżenie kończyn, z charakterystyczną, pochyloną w przód postawą, z rękoma skierowanymi do środka, jakby chory chciał coś objąć czy przytulić – efekt zwiększonego napięcia niektórych mięśni.
Twarz może stracić wyraz, na skutek braku akcji mięśni mimicznych. Im wcześniej rozpozna się chorobę, tym szybciej i skuteczniej można reagować.
Do końca nie wiemy, co wywołuje chorobę. W pewnym momencie zaczynają obumierać komórki mózgowe produkujące dopaminę, a diagnoza pojawia się gdy większość z nich jest już martwa.
Szereg czynników zwiększa prawdopodobieństwo jej wystąpienia, ale nie znamy tego decydującego. Ale dzięki znajomości tych mniej istotnych, możemy wpływać na ryzyko rozwoju choroby, a także spowalniać już istniejącą.
Jeden z czynników to kontakt z pestetycydami czy herbicydami (1). Wszelkiego rodzaju środki ochrony roślin w potężny sposób wpływają na nasz układ nerwowy, niekiedy go degenerując. Funkcjonowanie komórek nerwowych jest również ściśle zależne od prawidłowej produkcji energii ATP, która odbywa się w mitochondriach komórkowych. Niestety wszystkie substancje toksyczne uszkadzają mitochondria i wpływają na upośledzoną produkcję energii ATP.
Dodatkowo na skutek niewłaściwej diety,  czy niedoborów pokarmowych mamy obniżoną zdolność usuwania toksyn z organizmu i … nieszczęście gotowe.

Kolejny czynnik to infekcja pasożytem toksoplazmozy.

Chorzy mają dwukrotnie większe prawdopodobieństwo posiadania przeciwciał tej choroby (3). Głównym źródłem zakażenia jest kontakt z surowym mięsem (na przykład przy krojeniu go na desce, na której potem kroi się warzywa), drugim najczęstszym – koty domowe. Po dostaniu się do organizmu pierwotniak ten tworzy cysty w różnych regionach ciała, między innymi w mózgu. Im słabsza naturalna odporność, tym cyst jest więcej i tym częściej dochodzi do wtórnych infekcji (co jakiś czas pękają one, uwalniając żywe pierwotniaki). Nie jest znany żaden lek, który potrafi cysty usunąć z mózgu – ale niespodzianka, potrafi to zrobić nasz własny system odpornościowy, o ile jest wystarczająco silny (4).
Wzmacnianie naturalnej odporności nie ma żadnych skutków ubocznych i na tym chyba należałoby się skupić.
Oczywiście bardzo ważna jest dieta – redukując spożycie mięsa i zwiększając spożycie warzyw.

Dodatkowo zdrowsza dieta roślinna zmniejsza postęp już istniejącej choroby, a także poprawia ogólny stan zdrowia chorych (6)(7).
Dochodzimy do najciekawszej chyba części – gdyż niezwykle łatwo można zmniejszyć te czynniki ryzyka. Zmiana diety może być prawdziwym wyzwaniem, ale uzupełnienie niedoborów pokarmowych – bo o nich mowa – nie jest trudne.

GLUTATION GSH

W przypadku choroby Parkinsona, pierwszym i najlepiej mierzalnym zjawiskiem jest utrata GLUTATIONU w mitochondriach, w wyniku czego ograniczeniu ulega synteza ATP (energii mitochondrialnej) głównie w mózgu. Podanie choremu zredukowanego glutationu potrafi szybko poprawić stan pacjenta.

KOENZYM Q10  ( ubichinol ! )

Podawanie zredukowanego koenzymu  Q10  – ubichinolu wpływa na podniesienie produkcji energii ATP w mitochondriach komórek. Stężenie we krwi powinno wynosić okolo 2, 5 mg/ l.

OMEGA 3

Chodzi przede wszystkim o kwasy omega 3. Mają wykazany bardzo silne działanie ochronne przeciw chorobie Parkinsona, nawet w jednym z badań całkowicie chroniły myszy przed tym schorzeniem (16)(17).

Są one częścią składową błony każdej komórki w naszym organizmie, a także bardzo dużej części komórek nerwowych. Są też jednym z najważniejszych suplementów, jakie można zażywać. We współczesnej diecie z reguły mamy ich obecnie kilkakrotnie mniej, niż powinniśmy, za to „konkurencyjnych” wobec nich omega 6 – wielokrotnie więcej. W rezultacie wysycamy błony komórkowe nie tymi kwasami tłuszczowymi, które powinny się tam znaleźć. Jest to proces długotrwały – niekiedy przez całe dziesięciolecia stopniowo wysycaliśmy nasze ciało omega 6, aby ten proces odwrócić – należy zwiększyć spożycie w diecie omega 3 i utrzymywać wysokie przez długie, długie miesiące – nawet do dwóch lat, zanim w organizmie z powrotem zapanuje równowaga. Za to efekty takiej terapii utrzymują się niekiedy przez dziesięciolecia, o ile oczywiście będziemy potem pamiętać o odpowiedniej równowadze omega 3 z omega 6 w diecie. Suplementując kwasy omega 3 w formie kapsułek z EPA i DHA (szczególnie mężczyźni powinni pamiętać o DHA, gdyż ich organizmy nie produkują go odpowiednio efektywnie, a w dostępnych w sprzedaży źródłach roślinnych DHA nie występuje), nie tylko zmniejszamy ryzyko rozwoju choroby Parkinsona, ale też chronimy się przed nowotworami (8)(9)(10)(11) oraz schorzeniami układu krążenia (12)(13)(14)(15).

Jest też wykazany związek między niedoborem omega 3 a przynajmniej kilkunastoma innymi poważnymi schorzeniami tzw. cywilizacyjnymi. Wydaje się niewiarygodne, że jeden składnik spożywczy może odpowiadać za taką ilość chorób – ale w tym wypadku mamy do czynienia ze czymś, co składa się na każdą komórkę naszego organizmu, a niedobory mamy niemal wszyscy.

Dobierając suplement, należy zwrócić uwagę na jakość – w tym wypadku wyjątkowo prawdziwe jest powiedzenie „dostajesz to, za co płacisz”.

Tanie suplementy są z reguły wysycone pestycydami, których chcielibyśmy uniknąć, metalami ciężkimi, co więcej – często są w dużej mierze utlenione, gdyż produkcja ich nie jest wystarczająco rygorystycznie kontrolowana i nie jest wykonywana na sprzęcie odpowiednio wysokiej klasy. Dobry suplement powinien być produkowany z drobnych, niedrapieżnych ryb z połowów dalekomorskich. Dawkowanie – około 2000 mg EPA dziennie.

WITAMINA D3

Drugim niezwykle ważnym suplementem pomagającym zapobiegać chorobie jest witamina D3.

Praktycznie wszyscy mają jej niedobory, gdyż jej jedynym liczącym się źródłem są promienie słoneczne – prowokują one produkcję w skórze. Problem w tym, że odpowiednią długość fali świetlnej mamy w Polsce tylko przez kilka miesięcy w roku, na dodatek jedynie przez kilka godzin dziennie – które to godziny i tak spędzamy z reguły w biurze, szkole czy w domu, a nawet jak wyjdziemy na zewnątrz, jesteśmy dość szczelnie ubrani, czasem też dokładamy do tego kremy z filtrem, redukujące produkcję D3 w skórze o ponad 90%. Jeśli już jednak coś się wyprodukuje – nieświadomi tego, że witamina D3 musi się wchłonąć z powierzchni skóry, zmywamy ją. Producenci jajek czy mleka często rozpowszechniają fałszywe informacje, jakoby ich produkty mogły stanowić pełnowartościowe źródło. Często nawet takie głosy słychać z instytutów żywności czy katedr dietetyki na uniwersytetach medycznych – instytucje te często są sponsorowane przez tychże producentów. Tymczasem nasza skóra w ciągu zaledwie 15 minut opalania się w stroju kąpielowym jest w stanie wyprodukować tyle tej witaminy, że aby dostarczyć równowartość z pożywienia, musielibyśmy spożyć 200 jajek. Nie wiem, skąd wziął się w medycynie mit „dziennego zapotrzebowania” które jest 25 razy niższe, niż możliwości produkcji naszej skóry w ciągu tych 15 minut, a także jest – według lekarzy – identyczne dla ważącego 3 kg niemowlaka, jak i dla ważącego 110 kg mężczyzny. Żadne badania nie potwierdziły, że dawka którą sugerują lekarze (400 IU) jest odpowiednia i zapobiega chorobom, za to wszystkie praktycznie przeprowadzone dotychczas próby kliniczne jasno wykazały, że powinna być ona zwiększona przynajmniej dziesięciokrotnie (18). Spotykałem się z sytuacjami, gdy państwowi lekarze przepisywali pacjentom ze schorzeniami wynikającymi z niedoboru witaminy D3 50 IU dziennie – są to dawki dosłownie homeopatyczne. Niedobory witaminy D3 odpowiadają za wiele schorzeń – przede wszystkim za interesującą nas chorobę Parkinsona (19), ale także nowotwory (20)(21)(22), choroby autoimmunologiczne (23)(24), depresję (25), cukrzycę (26), coroczną sezonową epidemię gryp i przeziębień (27)(28), osteoporozę (29)(30) czy wreszcie choroby układu krążenia (31)(32). Interesująca nas dawka mieści się między 2000 IU a 5000 IU dziennie, w zależności od wagi, pory roku oraz od ilości słońca, które „złapaliśmy” w okresie letnim.

MAGNEZ

Ostatnia rzecz, ktora chroni przed rozwojem choroby, to magnez.

W badaniach wyraźnie widać dość ścisły związek między niskim poziomem tego pierwiastka w diecie czy w mózgu, a ryzykiem zachorowania (48)(49). Wielu z nas ma niedobory, można zaryzykować twierdzenie, że większość populacji – problem w tym, że ciężko zdefiniować, czym jest niedobór. Nie bardzo wiadomo, jaki poziom jest idealny. Wiadomo tylko, że małpy spożywają tego pierwiastka nawet kilka razy więcej, niż ludzie (50). Jemy coraz mniej roślin liściastych, coraz mniej pełnowartościowych pokarmów, zamiast tego wchłaniając smaczne, ale puste kalorie z tłuszczy czy cukrów. Mięso czy nabiał niemal w ogóle nie zawierają magnezu.

Regularna suplementacja może uchronić nas nie tylko przed chorobą Parkinsona, ale też przed schorzeniami serca (51)(52) czy cukrzycą (53)(54). Czy można coś zrobić, gdy choroba jednak się pojawi? Owszem, można! Nie tylko klasyczne leki niosą pomoc. Przede wszystkim bez wątpienia warto stosować wymienione wyżej dwa suplementy i zmienić dietę. Ale można też modyfkiwać przebieg choroby, a nawet ją zatrzymać.

Jeden z mechanizmów choroby Parkinsona polega na zaburzeniu pracy mitochondriów (33). Są to struktury generujące energię w każdej z naszych komórek – ale szczególnie mocno dotyczy to komórek nerwowych, które są całkowicie zależne od perfekcyjnej ich pracy.

Szereg suplementów jest w stanie przywrócić ich prawidłowe funkcjonowanie, co w konsekwencji znacznie spowoli proces choroby, a w niektórych przypadkach zatrzyma. Szczególnie silne działanie ochronne ma koenzym Q10, będący najsilniejszym modyfikatorem pracy mitochondriów. W jednym z badań silne dawki (1200 mg dziennie) spowolniły rozwój choroby o połowę (34).

Analizując dostępne badania w których stosowano takie dawki widać wyraźnie, że jego stosowanie było bardzo silnym czynnikiem spowalniającym, a co najważniejsze – bez żadnych skutków ubocznych (35). Dodatkowo chroni on przed wieloma innymi schorzeniami – na przykład w badaniu z udziałem ludzi z zaawansowaną chorobą serca zmniejszył śmiertelnośc dwukrotnie (36), ma też potężne działanie ochronne przeciw chorobom nowotworowym (37)(38).

Aby uzyskać odpowiedni efekt, należy stosować odpowiednio wysokie dawki – ale dopiero forma płynna, uzyskana dzięki nanotechnologii pozwala na naprawdę skuteczne dostarczenie koenzymu do każdej komórki organizmu. Można też wtedy używać dawek nawet kilkukrotnie niższych.

WITAMINA B3

Kolejny prosty i skuteczny specyfik to nikotynamid – aktywna forma witaminy B3. Pobudza ona mitochondria, a także rozszerza naczynia krwionośne w mózgu, sprawiając, że pozostałe suplementy o wiele łatwiej docierają do miejsca przeznaczenia. Badania na zwierzętach wykazały, że nikotynamid ma także działanie chroniące przed rozwojem tej choroby inne, niż ochrona mitochondriów (39)(40) – jego efekt jest więc podwójny.

Niestety, nikotynamidu nie da się opatentować – więc nieprędko doczekamy się badań z udziałem ludzi, które potwierdzą efekt zatrzymania choroby obserwowany u zwierząt. Dawki – od 50 mg dziennie. Karnityna jest często reklamowana jako środek wspomagający odchudzanie – niestety, jej efekt w tym akurat przypadku nie jest zbyt silny. Ale przy chorobie Parkinsona – owszem, w jedynym do tej pory przeprowadzonym badaniu na ludziach znacząco zwiększyła komfort życia (45).

Badania na zwierzętach czy na kulturach komórek ludzkich wykazały, że ma silne działanie ochronne, niekiedy chroniące całkowicie – szczególnie jeśli połączy się ją z kwasem alfa-liponowym, dlatego te dwa suplementy powinny być stosowane jednocześnie (41)(42). Ich niezwykle silny efekt chroniący przed rozwojem choroby każe przypuszczać, że chroniłyby one również ludzi zdrowych, zmniejszając ryzyko zachorowania – karnityna zmniejsza też ryzyko chorób serca (43)(44), co czyni z niej niezłego kandydata do regularnej suplementacji. Powinno się stosować 1-2 gramy dziennie.

WITAMINA B12

Niedobór witaminy B12 sam w sobie nie jest czynnikiem ryzyka, ale wspomaga ona regenerację uszkodzonych neuronów, poprawia samopoczucie i zmniejsza ryzyko innych schorzeń. Wraz z postępem choroby jej poziom spada równolegle z postępem choroby – im gorszy stan pacjenta, tym niższy poziom witaminy (46). Nie wiadomo, co jest przyczyną, a co skutkiem – wiadomo jednak, że niski poziom pogarsza samopoczucie pacjenta i zwiększa ryzyko innych schorzeń, w tym choroby serca. Powinno się stosować dawki rzędu 500-1000 mcg.

W miarę możliwości można zastosować preparat łączony z witaminą B6, kwasem foliowym oraz biotyną – taka kombinacja pozwoli zmniejszyć poziom homocysteiny, która bardzo mocno rośnie u chorych, zwłaszcza leczonych L-dopą. Homocysteina jest jedną z najbardziej zabójczych substancji, do tego stopnia, że mierząc jej poziom w danej populacji można przewidzieć średnie prawdopodobieństwo śmierci z powodu choroby serca czy nowotworów 47).

Stowarzyszenie Medycyny Mitochondrialnej poleca:

Quinomit_50
Zobacz w sklepie

Quinomit Q10 fluid

 

 

Najbardziej zaawansowana naukowo i technologicznie forma płynna koenzymu Q10 w postaci nanocząsteczek...

Zobacz w sklepie
EnzOmega_MSE
Zobacz w sklepie

EnzOmega MSE

 

 

Zawiera kwasy omega 3 w idealnych proporcjach, proces destylacji molekularnej zapewnia najwyższą...

Zobacz w sklepie
Witamina_D3_MSE
Zobacz w sklepie

Witamina D3 MSE

 

 

W 100% naturalna witamina D3 izolowana z lanoliny (wosku
zwierzęcego znajdującego się w owczej wełnie) - wytworzona pod wpływem słońca - dzięki temu 70% lepiej przyswajalna niż inne formy.

Zobacz w sklepie
Magnez_MSE
Zobacz w sklepie

Magnez MSE

 

 

Naturalny magnez o przedłużonym uwalnianiu. Wysoka dawka (300 mg) skutecznie uzupełnia niedobory...

Zobacz w sklepie
Witamina B3 MSE
Zobacz w sklepie

Witamina B3 MSE

 

 

Preparat zawiera witaminę B3 w postaci niacynamidu. Postać ta jest wyjątkowo dobrze tolerowana...

Zobacz w sklepie
Witamina_B12_MSE-2
Zobacz w sklepie

Witamina B12 MSE

 

 

Metylokobalamina w kompleksie B6, biotyny i kwasu foliowego

Zobacz w sklepie
glutation_mse
Zobacz w sklepie

Glutation MSE

 

 

Zredukowany glutation 300 mg w kompleksie niezbędnych składników. Najsilniejszy antyoksydant...

Zobacz w sklepie

1. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16713924
2. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/4166636
3. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20350582
4. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2843452/
5. http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJM199705013361818
6. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15193373
7. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11516224 8. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12374491
9. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17720953
10. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18203887
11. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16899616
12. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16888035
13. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16301356
14. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2571009
15. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10465168
16. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7911176
17. http://www.sciencedaily.com/releases/2007/11/071126110453.htm
18. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21414422
19. http://ajcn.nutrition.org/content/69/5/842.full
20. http://archneur.jamanetwork.com/article.aspx?articleid=802599
21. http://ajcn.nutrition.org/content/85/6/1586.full
22. http://www.webmd.com/cancer/pancreatic-cancer/news/20060912/vitamin-d-cut-pancreatic-cancer
23. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17296473
24. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20494325
25. http://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0055275
26. http://www.sciencedaily.com/releases/2013/06/130625091841.htm
27. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22486948
28. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20219962
29. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2581841/
30. http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJM199212033272305
31. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12540414
32. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9323058
33. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11297596.
34. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22735187
35. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12374491
36. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22161420
37. http://www.sciencedaily.com/releases/2013/05/130525143852.htm
38. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8476426
39. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC433266/
40. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22499510
41. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18381761
42. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20414966
43. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21958946
44. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12751052
45. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15591005
46. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2387661
47. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22367474
48. http://ajcn.nutrition.org/content/74/1/3.full
49. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19780402
50. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1475063
51. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14527629
52. http://www.mgwater.com/marxneut.shtml
53. http://circ.ahajournals.org/content/102/19/2353.full
54. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21868780
55. http://care.diabetesjournals.org/content/26/4/1147.full